Van beurtscheepje tot varend visserijmonumentZk 4 actueel, klik hier ............
Aan een arbeidzaam leven is een eervol eind gekomen. Aan de Reitdiepskade voor het Visserijmuseum van Zoutkamp heeft een dapper werkscheepje een laatste ligplaats gekregen. Ooit begonnen als beurtschip van Beetsterzwaag, om daarna een halve eeuw lang de kost te verdienen met garnalenvangst op het Wad. Sinds 2002 is het schip, dankzij de anonieme schenker, in bruikleen gegeven aan het Visserijmuseum in Zoutkamp. Garnalenvisser Ies Nienhuis haalde de ZK 4 vanaf Texel, via Harlingen, de Dokkumer Ee en het Lauwersmeer persoonlijk naar de voormalige thuishaven.
Met het gevoel voor symboliek dopen de Schroors hun nieuwe vaartuig dan ook De Vooruitgang. Het 33 tons scheepje is 18 meter lang, 3,72 meter breed en heeft een huid van 5 millimeter dik geklonken plaatstaal. Het bestek vergt 12.000 gulden en dat moet de opdrachtgever een rib uit het lijf geweest zijn. Kleine zelfstandigen hebben het in vooroorlogs Friesland niet zo breed. De familie Schoor bestiert in die tijd een kruidenierswinkel en is in de verre omtrek beroemd om zijn Friese boterballetjes. Bovendien beurtschipperen ze vanuit hun woonplaats op Sneek en Leeuwarden. Met ijzer voor de smid, hout voor de timmerman, stenen voor de aannemer, meel voor de bakker en kunstmest voor de boer.Vooral het laatste stuk van de reis, de ondiepe Beesterfeart naar huis, is zwaar. Als het ruim vol zit, kan de Kromhout motor van 12 pk het werk vaak niet aan. Vanaf de zwaaikom moeten de laatste 2 kilometer vaak achteruit worden gevaren. Geen wonder dat de boot na de oorlog dan ook snel ingehaald werd door de komst van de vrachtwagen.
Ook de beurtschipperfamilie stapt over op wegtransport. De Vooruitgang werd verkocht. Het scheepje komt in 1950 in handen van de
garnalenvisser Georgius Brian uit Zoutkamp. Hij laat het beurtscheepje als ZK 4 in het visserijregister bijschrijven en tovert het op drastische wijze om in een zeewaardige viskotter. Daartoe wordt er ruim 10 ton beton in het ruim gestort, waardoor de laadcapaciteit bijna halveert. In het vooronder komen 3 kooien voor de bemanning. De luiken worden vervangen door een vast dek en er komt een mast met gieken aan boord, voor de garnalenkorren. Ook het motorvermogen groeit fors. Eerst naar 88 pk, van een McLaren-motor uit een landingsboot van het Canadese leger, vervolgens naar een 116 pk dankzij een Deutz en uiteindelijk naar 203 pk door een Cummins-motor. Tot 1968 vist de boot op wadgarnalen. Die worden op ijs naar de visafslag van Zoutkamp gebracht. Daarna krijgt het scheepje onder de naam ‘Albatros’ een ligplaats in Delfzijl. Schipper Harry Krol zal er tot 1992 mee vissen op de Eems en de Dollard.
Inmiddels zijn er al menig uurtjes gaan zitten in het herstel en onderhoud van het beurtscheepje. Bovendien werd de ‘Albatros’ in de traditionele Zoutkamper (visserij)kleuren geverfd en heeft het schip in 2004 een ‘dokbeurt’ gehad bij scheepswerf Welgelegen in de vissershaven van Lauwersoog. De afgelopen wintermaanden hebben enkele vrijwilligers, in samenwerking met Hunzegat-jachthavenmeester Ger van der Broek, geschaafd en gezaagd aan een nieuwe houten mast voor hun trots. Schipper-consercator Eppo Lukkien en zijn mede vrijwilligers werken aan een houten achtermast om straks de ZK 4 in volle glorie te kunnen laten meevaren tijdens de vlaggetjesdag Zoutkamp en het maritieme evenement ‘Groninger Welvaart’. ‘Als een authentiek brok Fries-Groningse scheepsgeschiedenis’, aldus Lukkien. 
|
