Nieuws van de ZK 4, AlbatrosDokbeurt’t Was alweer drieënhalf jaar geleden dat de ZK 4 Albatros, het vlaggeschip en ’t visitekaartje van het Visserijmuseum Zoutkamp, drooggestaan had. Met de dokmeester van scheepswerf Welgelegen Lauwersoog/Zoutkamp hadden we afgesproken dat we de eerste week van maart 2008 zouden komen dokken, samen met de museum reddingboot de Gebroeders Luden. Door het voorspelde slechte weer op zaterdag 1 maart werden beide schepen een dag eerder al drooggezet. 
Behalve het reguliere onderhoud stond er een aantal klusjes op het verlanglijstje van de schipper. Regulier onderhoud wil zeggen het wegspuiten van alle aangroei op het onderwater-
schip, het controleren en/of vervangen van de zink- en aluminiumanodes en het opnieuw schilderen met anti-aangroei-verf, ook wel anti-fouling genoemd. De zink- en aluminium anodes dienen ervoor te zorgen dat de scheepshuid onderwater niet wordt aangetast.
Dat aantasten of opvreten van de scheepshuid kan gebeuren door werking van de scheepsschroef, galvanisatie genoemd. Door de galvanisatie wordt het minst edele metaal in de buurt van de scheepsschroef aangetast. Op een ijzeren schip met een bronzen schroef zal dus eerst het ijzer en daarna de bronzen schroef worden aangetast. Om te voorkomen dat het schip wordt opgevreten, brengt men op de huid van het schip onderwater zink- of aluminiumanodes aan. Zink als het schip in zoutwater vaart en aluminium voor een schip dat veel in zoetwater vaart. Zink en aluminium zijn beide metalen die minder edel zijn dan ijzer of staal en de anodes zullen dus het eerst worden aangetast.
Een van de eerste dingen die een schipper en een dok/hellingbaas doen als het schip droog komt is het controleren van de anodes. Als ze bijna ’op’ zijn hebben ze goed gewerkt en ben je er mooi op tijd bij. Als ze helemaal weg zijn, bestaat de kans dat het ijzer van het schip al is aangetast en kunnen er putten in het ijzer ontstaan. Hoe dieper de putten hoe dunner de scheepshuid op die plaatsten.
Onze zink- en aluminiumanodes waren lichtelijk aangetast en hadden hun werk dus prima gedaan en konden nog wel even mee. Tot zover deze verhandeling over zink en aluminium.
Een ander klusje was het vervangen van het oog van het echolood ofwel de dieptemeter. Dit apparaatje zit in een ijzeren pot in de bodem van het schip en zendt signalen uit naar de bodem. De signalen weerkaatsen op de zeebodem en worden ook weer opgevangen door datzelfde oog. De tijd die dit signaal nodig heeft wordt in een afleesbaar apparaatje in de stuurhut omgezet in centimeters, voeten of meters. Zo kan de stuurman aflezen hoeveel water er onder het schip staat. 
Het oog van het echolood in de bodem van het schip van binnenuit gezien >> Een andere onderwaterklus was het ’verbussen’ van de roerkoning. Het roer van een schip draait aan een as, de roerkoning genoemd. De onderkant van die as draait in een pot, de taatspot die op zijn beurt weer steunt op een uitsteeksel achter aan het schip, de hak genoemd. De taatspot was over de loop van de jaren wat uitgesleten en moest dus worden vervangen of worden voorzien van een vulling, een bus, zodat de roerkoning weer rondom gesteund wordt. Keurig vakwerk van Welgelegen. 
De roerkoning in de taatspot >> De laatste ook niet onbelangrijke klus was het rondom onderhanden nemen van het schilderwerk buitenboord op en boven de waterlijn. De kop en de kont boven water zijn helemaal kaal gemaakt en vervolgens in twee lagen 2 componenten zwarte verf gezet. Het onderwaterschip is gespoten. Eerst een grijze grondlaag en vervolgens zwarte antifouling. Tussen onze twee gasolietanks is nog een zogenaamde waterzak geplaatst. Een soort filter dat de lichtere gasolie scheidt van eventueel aanwezig condenswater en andere ongerechtigheid zodat de motor schone brandstof krijgt. 
De nieuw waterzak met aftapkraan tussen de twee gasolietanks >> Donderdag 7 maart lag de ZK 4 Albatros weer op z’n plek voor het visserijmuseum. Vrijdag 8 maart zijn we verder gegaan met de timmerwerkzaamheden in het vooronder dat helemaal vernieuwd wordt en dat als het klaar is, op historisch verantwoorde wijze voldoet aan de eisen des tijds. Zaterdag 8 maart lag de ZK 4 samen met de ZK 37, de ZK 18 en de ZK 7 onderaan de dijk in Zoutkamp aan de binnenzijde ter gelegenheid van de herdenking van de stormramp van 1883. Eppo Lukkien,
schipper, beheerder ZK 4 Albatros
Bijzondere dagtocht met de ZK 4Het Noordelijk Scheepvaartmuseum, het Visserijmuseum Zoutkamp en Stichting het Groninger Landschap organiseren een aantal vaartochten over het Reitdiep met de historische garnalenkotter ZK4. Lees meer .......Restauratie ZK4Sinds februari 2006 ligt het museumvissersvaartuig ALBATROS ZK 4 in jachthaven Hunzegat Zoutkamp voor wederom een verbouwing. Is vorig jaar de ijzeren voormast verwijderd en vervangen voor een houten, dit jaar staat de vervanging van de ijzeren achtermast op de rol. Om de achtermast te kunnen plaatsen is er in de eerste plaats natuurlijk een solide mastvoet nodig. Om de mastvoet te kunnen plaatsen is er een goed achterdek nodig. En dat was er niet. Het garnalen vissersschip heeft altijd gevaren met de garnalen-kookpot achter het stuurhuis. Het achterdek is op die plaats dan ook heel slecht. Dat het dek juist daar slecht is komt vooral omdat je onder zo’n kookpot slecht onderhoud kunt plegen en daar komt dan bij dat de onderhoudsmiddelen, zoals teer of verf door de het kokende water van de kookpot nooit lang blijven zitten. Om kort te gaan het achterdek moest er dus ook uit. Praktisch ingesteld als men vroeger was werd vaak het nieuwe dek over het oude gelegd. Maar tijden veranderen. ”We halen alles d’r maar even uit.” Spraken de ijzerwerkers Harry van Calker en Dirk Lukkien.
Dat hield wel in dat ze tot op de dekspanten drie lagen ijzer tegen kwamen waarvan de onderste laag geklonken was. Een aantal zaterdagen zijn ze bezig geweest de boel te verwijderen en voor te bereiden voor de wederopbouw. Niet alleen het dek moest er uit maar ook een deel van de stuurinrichting moest worden gedemonteerd. Met behulp van mallen is de eerste helft van het dek inmiddels gelegd en kan afgelast worden. Voor de tweede helft van het dek moeten nog wat spanten geplaatst worden en vervolgens ook een mal gemaakt worden. Als dat deel van het dek gelegd is moeten de uitlaat en de kachelpijp nog worden doorgevoerd en dan kunnen we ook de mastvoet plaatsen. Het streven is om de boel voor Pinksteren 2006 weer toonbaar te hebben. Maar het wordt nog spannend temeer omdat het hele schip voor die tijd ook nog weer helemaal opgeschilderd moet worden. In de tussentijd zit ook de rest van de bemanning niet stil. Folgert Pol, Jan Gerdez en ondergetekende hebben tijdens de afgelopen periode het ruim van het schip grondig onderhanden gehad. Leegruimen, sorteren, weggooien etc. Daarna het hele ruim rondom inclusief de gasolie tanks afkrabben schoonmaken en vervolgen in drie lagen lijnolie zetten. D.w.z. een mengsel van lijnolie(voor ’t behoud), verf(voor de kleur) en siccatief(voor het drogen).
Tenslotte: als finishing-touch is voor het museumvaartuig Albatros ZK 4 bij de fa. Waterborg in Groningen een door Heiploeg Zoutkamp gesponsord bezaanzeil besteld met daarop de domeinnaam van de site van het Visserijmuseum Zoutkamp en de visserij registratieletters van het schip ZK 4.
Eppo Lukkien, schipper ZK 4
Tenslotte: als finishing-touch is voor het museumvaartuig Albatros ZK 4 bij de fa. Waterborg in Groningen een door Heiploeg Zoutkamp gesponsord bezaanzeil besteld met daarop de domeinnaam van de site van het Visserijmuseum Zoutkamp en de visserij registratieletters van het schip ZK 4. Eppo Lukkien, schipper ZK 4
|
